Een burn-out oplossen? Daar hoef je geen psycholoog voor te zijn.

Help! Het lukt niet meer!

Nog niet zo lang geleden kreeg ik een telefoontje van een bedrijf, met de vraag of ik een van hun medewerkers wilde begeleiden, die uitgevallen was met een burn-out en nu weer zijn werk aan het oppakken was. Ik maakte kennis met hem. Een man die al jaren bij het bedrijf werkte, inmiddels bijna 60 jaar was en een uitgebluste, sombere indruk maakte. Het eerste dat opviel was dat hij zo negatief over zichzelf dacht en praatte. Niks lukte meer, niks gaf hem meer plezier.

Het was een gevoel waar hij al een tijd mee rondliep en dat steeds erger werd. Hij was het vertrouwen in zichzelf helemaal kwijt en hij was er van overtuigd dat ook anderen het niet meer met hem zagen zitten. In een reorganisatie was hij een aantal van zijn lievelingstaken kwijt geraakt, zijn nieuwe werk deed hij al een tijdje met een stuk minder plezier, maar ook met minder succes.

De medewerker werd op zijn gedrag aangesproken als hij weer eens een afspraak niet nagekomen was of een belangrijke levering over het hoofd had gezien. Hij raakte steeds meer verantwoordelijkheden kwijt en hij voelde zich volkomen machteloos om uit deze negatieve spiraal te kunnen komen. Tot overmaat van ramp liep het thuis ook allemaal niet meer zoals hij wilde: een slecht contact met zijn kinderen en volop irritaties en verwijten tussen hem en zijn partner. Hij was zelfs te moe om zich te ontspannen. Hardlopen deed hij graag, maar hij kon er de energie niet meer voor opbrengen.

Kortom: deze medewerker had een enorme lijdensdruk en hij wist niet hoe hij deze kon verlichten. Hij was helemaal vastgelopen.

Een ingewikkelde puzzel?

Ik moet zeggen dat ik het daardoor aanvankelijk zelf ook een flinke puzzel vond om te kijken naar oplossingen die helpend zijn. Waar zullen we mee beginnen? Waar is hij mee geholpen? Door al zijn gepieker was hij geneigd om de oplossing te zoeken in nog meer piekeren.

Eerst maar eens problemen op een rijtje gezet samen en een keuze gemaakt waar we mee zouden starten. Ik ben altijd een voorstander van praktische oplossingen. We focusten op de werksituatie, omdat deze het zwaarst op hem drukte. Hij werd in zijn beleving meegezogen in een negatieve spiraal van mislukkingen. Omdat hij bang was om fouten te maken, werkte hij krampachtig, werd steeds minder zelfverzekerd en succesvol. Hij kroop in zijn schulp en was alleen nog maar bezig met negatieve gedachten.

Focus op nieuw gedrag

Deze negatieve spiraal wilden we doorbreken door ons te concentreren op nieuw gedrag. Dingen anders doen is vaak makkelijker dan dingen anders denken. Hoe praktischer, hoe sneller je effect ziet, is mijn ervaring. Als je kleine veranderingen aanbrengt in je gedrag, is het effect snel zichtbaar en daar voel je je beter van. Het levert je grip en controle op als je beseft dat je echt dingen kunt veranderen.
Om praktisch bezig te zijn, hebben we eerst maar eens zijn werkweek doorgenomen. Wat doet hij allemaal, waar krijgt hij energie van en wat kost hem energie? Dat kon een aanknopingspunt zijn om ergens meer (energievers) of minder (energievreters) van te gaan doen.

Hoe ziet je werkweek eruit?

Al gauw kwamen we op zijn weekplanning. Hij liet mij zijn Outlook-agenda zien. En wat bleek? Helemaal leeg! Dat maakte nieuwsgierig: hoe deelde hij zijn werk in, hoe bleef hij op de hoogte van zijn afspraken, hoe hield hij overzicht?

Nou heel simpel: hij onthield alles uit zijn hoofd. Hij was nooit gewend geweest om met een agenda te werken. Was ook nooit nodig geweest. Soms schreef hij een afspraak op een geeltje, dat hij op zijn bureau bewaarde. Vaste routines hoefde hij niet te onthouden en belangrijke deadlines wist hij zo ook wel. Outlook gebruikte hij om zijn mail te checken, maar een takenlijst of de agenda zelf waren altijd al maagdelijk leeg geweest bij hem. Hij wist niet van het bestaan van deze hulpmiddelen af.

Maak je hoofd een beetje minder vol

Dat volle hoofd, waarin heel veel werd gepiekerd en allerlei gedachten rond cirkelden, moest dus ook alle afspraken, deadlines en planningen vasthouden! En daar was te weinig ruimte voor. We konden er niet omheen dat hij veel van zijn afspraken vergat. En soms pas na afloop zag dat hij een essentiële bestelling niet had uitgevoerd, wat hem op veel kritiek kwam te staan.

Al gauw vond hij dat hij wel een geheugensteuntje mocht gebruiken, al zag hij het in het begin als ‘falen’ dat hij niet alles kon onthouden. Maar in feite was hij niet op de hoogte van het feit dat het ook anders kon. Niemand had hem ooit op de gemakken van Outlook gewezen. Alleen het niet-nakomen van de afspraak kreeg hij te horen tijdens zijn functioneringsgesprekken. Zijn falen stond centraal.

Overzicht en grip geven energie

We zijn samen aan de slag gegaan met zijn planning en hebben deze in de agenda gezet. Vaste taken kregen een terugkeerpatroon, belangrijke afspraken een kleurtje en grote projecten werden opgedeeld in deelstappen. Deadlines kregen een extra aankondiging en reistijd en onvoorziene taken kregen een plek in de agenda.

Toen hij merkte hoe eenvoudig het was om overzicht te krijgen en hoeveel rust dit hem gaf, werd hij gelijk enthousiast. Heel snel maakte hij zich meester van zijn tijd. En het mooie is: hij weet nu precies wanneer hij een keuze moet maken om een taak wel of niet op te pakken. Hij heeft argumenten om hulp te vragen of iemand anders in te schakelen. In één oogopslag ziet hij nu dat het maken van een dubbele afspraak vraagt om een keuze, die hij zelf moet en kan maken.

Ze zien het aan me!

Al heel snel was het verschil in zijn manier van werken binnen de hele organisatie zichtbaar. Hij deed zijn werk weer met meer plezier, zijn humor en energie kwamen terug. Mensen gingen hem weer vertrouwen en wat belangrijker was: hij ging zichzelf weer vertrouwen. Hij kon met vernieuwde overtuigingskracht taken naar zich toetrekken waar hij energie van kreeg en wist zijn collega’s te verzekeren dat hij afspraken niet meer vergat.

In de weken daarna hebben we nog regelmatig met elkaar gesprekken gehad. En wat was het mooi om te merken dat deze ene stap hem zo veel gebracht had, dat het op allerlei andere gebieden in zijn leven ook weer beter ging. Het kaartenhuis werd een verzameling puzzelstukjes, die steeds beter in elkaar pasten.

Daar hoef je geen psycholoog voor te zijn.

Wat ik zo mooi vind in deze casus is dat ik geleerd heb dat je bij een burn-out soms meer hebt aan praktische oplossingen dan aan diep gepsychologiseer over hoe het allemaal heeft kunnen gebeuren. Ik hou enorm van ‘gewoon doen’. Dat maakt de oplossing soms veel makkelijker bereikbaar en belangrijker nog: je kunt elkaar op de werkvloer echt van een burn-out af helpen, als je samen zoekt naar praktische oplossingen!

Daar hoef je geen psycholoog voor te zijn.

Wil je tips om jouw medewerker zelf van zijn burn-out af te helpen? Kijk ook eens hier.

(Visited 36 times, 1 visits today)